Kamonyi:Abaturage Basaba ko hakorwa Igenzura kuri Kawunga yitwa “Izere”

Kamonyi:Abaturage Basaba ko hakorwa Igenzura kuri Kawunga yitwa “Izere”

Kamonyi, Ruyanzi — Abaturage batuye mu murenge wa Runda, by’umwihariko mu gace ka Ruyenzi, barakomeje gutakira inzego zikurikiranira hafi kitwa byumwihariko ku bibazo by’ubuziranenge bwa kawunga yitwa Izere, ikorerwa muri ako karere.

Bamwe muri bo bavuga ko iyi kawunga ishobora kuba ifite umwanda, impumuro idasanzwe, cyangwa ibindi bidakwiye, bigatera impungenge z’ubuzima.

Amafoto agaragazwa hejuru ni amwe mu mashusho y’inganda zikora ifu cyangwa ibiribwa by.to bun educational purpose, kugira ngo abamurikiwe inkuru babone ishusho rusange y’aho ibikorerwa birangwa. Nubwo atari amafoto y’uruganda “Izere” ku buryo bemewe, ashobora gufasha abasomyi kumva neza aho ikibazo gishobora kuba kiri.

Ibigori usanga kabikandagiramo nabo ubwabo batoze basa nabi

Ibyavuzwe n’Abaturage

Mukamana Jeanne ati:
“Iyo naguriye iyi kawunga nayifunguye nkirihererana nasanze hari utuntu tumeze nk’umukungugu, ndetse ifu yangirika vuba. Nasubije tacye ntashaka gushyira ubuzima bw’umuryango wanjye mu kaga.”

Ndayisenga Patrice ati:
“Iyo nakoresheje iyi kawunga, igira impumuro idasanzwe, kandi ndifuza ko hakorwa igenzura ryimbitse kugira ngo tumenye niba koko ari umwimerere cyangwa hari akantu kadakwiriye kuko urayirya ukarwara munda.”

 

Ubuyobozi bw’Uruganda bwahejejwe Abaturage mu Rujijo

abanyamakuru bagiye bashaka kuvugana n’ubuyobozi bw’uruganda rukora kawunga “Izere”, ariko inshuro zose bagerageje guhamagara nyiri uruganda ntiyigeze yitaba telefoni.

Ibi byatumye abaturage barushaho kugira impungenge, bavuga ko kuba uruganda rutagira icyo ruvuga ku bibazo bivugwa n’abaguzi byaba ari ikimenyetso cy’uko ntacyihutirwa rukora mu gukemura iki kibazo.

Umwe mu bakozi b’urwo ruganda, utifuje ko amazina ye atangazwa, yavuze ko hari ikibazo cy’ibikoresho bishaje bishobora kuba byaratumye habaho itunganywa ridatunganye.

 

Gukomeza kwanga gutanga ibisobanuro ku kibazo nk’iki gifite aho gihurira n’ubuzima bw’abantu bishobora gufatwa nk’uburangare.

Abaturage barasaba ko inzego zose zibifitiye ububasha zirimo Akarere ka Kamonyi, Rwanda FDA ndetse n’izindi nzego z’umutekano n’ubugenzuzi, zigira icyo zikora ku buryo buhamye, kugira ngo ukuri kugaragare, kandi niba hari uburangare cyangwa uburiganya, habeho gukurikirana ababigizemo uruhare.

Rwanda FDA (Food and Drugs Authority) ni urwego rwashyiriweho kubungabunga ubuzima rusange hagenzurwa neza imiti, ibiribwa byatunganyijwe, ibikoresho byo kwa muganga n’ibindi.

Muri byo byerekeye ibiribwa, ifite inshingano nyinshi harimo:

Kugenzura inganda, abacuruzi, n’abashaka gukorera mu by’ibiribwa, hakurikijwe amabwiriza y’isuku, imikorere n’ibikoresho.

Gukurikirana ibicuruzwa bimaze kugera ku isoko (post‑marketing), gufata ibipimo no kugenzura niba byujuje amahame.

Kwandika, gushyiraho, no gukurikirana amategeko n’amabwiriza ajyanye n’ibiribwa, nko gukoresha Good Manufacturing Practices (GMP), amategeko y’isuku n’iyandikishwa ry’ibicuruzwa.

Gufata ingamba igihe habonetse ibitagikwiye: gukuraho uruhushya, gusubiza ku isoko ibicuruzwa bidakwiriye (recall), guhagarika ibikorwa byabyo.

Ibikwiye Gukorwa kuri Kawunga yitwa “Izere” abaturage bakemanga 

1. Gushyiraho itsinda ryihariye rya FDA rigomba guhita rigera ku Ruyenzi rigakora ubugenzuzi bwimbitse ku ruganda rwa Izere, kureba ibipimo by’ifu, isuku, imikorere n’ibikoresho byakoreshejwe.

2. Gufata ibisubizo rusange abantu bakoze ibirego bagatanga amakuru (amafoto, ibipimo by’icyo basanze) kugira ngo habe ikimenyetso gifatika.

3. Gusaba kugaragaza ibyavuye mu igenzura — abantu bagomba kumenya niba ibyo basabye byemejwe cyangwa byanzutse, ndetse n’ingamba zafashwe.

4. Guhuriza hamwe abahanga mu by’ubuzima, abahanga mu by’ibiribwa n’inzego z’ubuyobozi kugira ngo haboneke raporo y’impuguke igaragaza niba koko hari ikibazo ku buzima cyangwa niba ari amakosa rusange yo mu nganda.

5. Gukangurira abaturage gutanga ibirego mu nzego zibishinzwe igihe bamaze kubona ibintu bidahwitse mu biribwa (Rwanda FDA ifite uburyo bwo kwakira ibibazo).

 

Nkusi Ramesh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *